Tranen als ambassadeur voor de emotie die nog niet is ontmoet.

In mijn praktijk zie ik regelmatig mensen die zich afgesneden voelen van hun gevoel. Ze willen graag meer kunnen voelen, maar schamen zich als er tranen komen op het moment dat emoties worden geraakt. En tegelijkertijd zijn er ook mensen die zich schamen omdat de tranen niet te lijken stoppen.

Omdat het kan voelen dat je onderuit gaat als er tranen komen en je je kan voelen of je de controle helemaal kwijt bent, neem ik je graag mee in de kwaliteit van het laten rollen van tranen. En nee, huilen of tranen hebben is niet heilig. Maar als je dit stukje leest, kan ik me voorstellen dat je hier iets in dit thema je waarschijnlijk bekend voorkomt.

Emotioneel

Laat ik beginnen met te zeggen dat het hebben van tranen heel normaal is. Huilen is een fysiologische respons. Voor veel mensen is dit dé manier om opgebouwde spanning bij binnengehouden emoties los te laten.

Niet huilen terwijl er allerlei emoties voelbaar zijn, is trouwens ook heel normaal.  Tranen zijn geen must, ze kunnen wel een geleider zijn van een gevoel of een emotie.

Als kind is het vaak nog geoorloofd om te huilen. Als volwassene word je geacht dit binnen te houden of het in ieder geval voor jezelf te houden. De tranen willen iets naar buiten brengen dat waar is voor jou. En met het binnenhouden van je tranen houd je ook iets achter voor en van jezelf: een gevoel of emotie die het daglicht (nog) niet mag zien.

Soms kunnen tranen als overspoelend worden ervaren. Bij de een doemen ze op bij de minste of geringste aanleiding. Bij de ander is het eenmalig en heel intensief.
Het lukt je niet meer om normaal te functioneren en het lijkt of het je leven over neemt op dat moment. Dan voelt wat eronder zit veel te groot of te veel. Daarom willen veel mensen ook liever niet richting hun emoties, want…dan kunnen er tranen komen. En als er tranen komen, dan voel ik me verloren, ontredderd.

Als je tranen voelt en je wilt niet dat ze er zijn, dan is het verdomd hard werken om ze binnen te houden. Zo kan je jezelf afleiden en onderwerpen, personen of plaatsen gaan mijden om maar niet met je gevoel te worden geconfronteerd. Een andere veel beproefde methode is jezelf hardvochtig toe spreken: stop met janken, dat is nergens voor nodig!. Als dat een keer gebeurt, heeft het wellicht een functie. Maar als dit regelmatig nodig is, dan kunnen er levenspatronen ontstaan die op den duur tegen je gaan werken.

Tranen kunnen ook verwarrend zijn, want: ‘ik voel me goed, heb geen reden om te huilen, en toch zijn er tranen. Wat raar!’. Terwijl je je er met verstand er niet bij kan, wordt er op een dieperliggend niveau een gevoel of emotie actief die leidt tot een tranen.

Tranen in bijzijn van anderen.

Tranen willen we liever niet aan anderen laten zien. We laten met tranen ook iets zien van onszelf wat we zelf moeilijk vinden om onder ogen te komen. Door tranen te laten zien aan anderen wordt iets kwetsbaar van je zichtbaar. Ze zijn in verbinding met iets in jezelf wat voor jou waar is, maar waar je zelf niet helemaal bij kunt zijn/blijven. Of wat je liever wegstopt.

Daarbij  komt ook dat als een ander je ziet huilen, de ander zich dan ook vaak ongemakkelijk voelt. Die gaat iets doen om ‘het’ op te lossen: je troosten, bagatelliseren ‘het valt toch wel mee?!’, of iets van je overnemen. Terwijl tranen iets uitdrukken wat zich op dat moment (nog) niet in woorden laat vangen.  Wat er nodig hebben is even pas op de plaats. Een luisterend oor, ook al wordt er niets gezegd.

Tranen zorgen ervoor dat het rennen even stopt. Dat er ruimte komt voor wat er NU op dit moment gebeurt. Iets dat niet weg te stoppen is en wat een weg naar buiten zoekt.

Tranen van het lachen. Die worden vaak wel toegestaan. Hebben vaak ook een positieve uitwerking op de omgeving.

Categorieën in emotionele tranen:

Onverhullende tranen:  de tranen die direct de onderliggende emotie naar buiten brengt: Tranen van liefde, verdriet, schrik, pijn, vreugde, ontroering. Het brengt je in direct contact met wat er in jou speelt en wat waar is voor jou.  En nee, dat is niet altijd prettig of leuk. Het is wel eerlijk naar jezelf.

Verhullende tranen: de tranen bij een gevoel dat je, vaak onbewust, afleidt voor een dieper liggend gevoel dat nog niet naar buiten wil of kan. Zo kan een huilbui bij een paniekgevoel zorgen dat je de onderliggende woede of frustratie niet hoeft te  voelen. Dit doe je niet bewust, maar is gaandeweg je leven een patroon dat je jezelf hebt aangeleerd als beschermingsmechanisme.

Showtranen: de tranen die je laat zien om in een goed daglicht te komen bij degene aan wie je de tranen laat zien.  Op social media en in tv-programma’s zie je legio voorbeelden hiervan.

Eerste hulp bij tranen:

Natuurlijk heeft iedereen zijn eigen manier om met tranen om te gaan. Maar wil je eens een andere manier verkennen dan ertegen te vechten, ze vermijden of ervoor wegrennen, dan vind je hieronder een paar tips die je wellicht op weg kunnen helpen.

• Erken dat er tranen zijn. (Dat is wat mij betreft iets anders dan ze omarmen of accepteren). Dit doe je door het op te merken: ‘er zijn tranen’.
  Op het moment dat je je tegen je tranen verzet, bouwt de onderliggende spanning zich verder op. Links of rechtsom: de emotie wil toch naar buiten.
• Je kunt je aandacht laten zakken naar je lichaam door contact te maken met steun: de stoel onder je, de grond onder je voeten. Hiermee breng je je aandacht vanuit je hoofd (en je oordeel) naar je lichaamssensaties (en je gevoelswaarneming).
• Geef aandacht aan je ademhaling. Laat de adem zichzelf regelen en merk alleen op dat hij er is. Je kunt bijvoorbeeld je adem volgen vanaf het moment dat de zuurstof je neus bereikt tot waar het naartoe gaat in je lijf. En natuurlijk de weg terug.
• Ga voor jezelf na wat voor soort emotie er is: blij, bang, boos, bedroefd? Erken ook dat dit is wat er is, emoties willen ontmoet worden. Het hoeft niet anders dan hoe je het voelt.
• Tranen hebben een natuurlijk ritme: ze bouwen zich op en nemen ook weer af.
• En natuurlijk een heerlijk zacht zakdoekje om je tranen op te vangen of je neus in te snuiten. .

Hoe kan ik je helpen:

Of je je nu je tranen inhoudt of rijkelijk laat stromen: In mijn praktijk ben je welkom samen te onderzoeken in de patronen die je gaandeweg je leven zorgvuldig hebt opgebouwd. Samen onderzoeken we hoe de onderliggende emoties ruimte kunnen krijgen.

Geschreven door: Sandra Klein, lichaamsgericht therapeut & coach stress- en traumaverwerking 

Sandra Klein link